วันพุธที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2553
วันอังคารที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2553
วันอังคารที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2553
การใช้ยาลดน้ำหนัก
1. อธิบายความหมายของโรคอ้วน
โรคอ้วน (obesity) โดยทั่วไปจะหมายถึง ผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกิน 20% ของน้ำหนักมาตรฐาน ทั้งนี้ต้องคำนึงถึงส่วนสูงหรือโครงสร้างของร่างกายด้วย หรือผู้ที่มีค่าดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) เกินกว่าค่าปกติ
2. ค่าอะไรที่นิยมใช้ประเมินว่ามีน้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมหรือมาใช้พิจารณาว่าอ้วนหรือไม่ที่นิยมใช้มีอยู่ 2 ค่า คือ 1. ค่าดัชนีมวลกาย และ 2. ค่าน้ำหนักมาตรฐาน สำหรับค่าดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) เป็นค่าที่นิยมใช้อย่างแพร่หลายในปัจจุบันเพราะคำนวณง่าย สามารถใช้ได้กับทุกเพศ ทุกวัย เป็นค่าที่คำนวณได้จากน้ำหนักต่อ(กก.)/ความสูง (ม) 2
ส่วนค่าน้ำหนักมาตรฐานนั้นมีสูตรการคำนวณดังนี้
น้ำหนักมาตรฐานของผู้ชาย = (ความสูงหน่วยเป็น ซม. - 100)
น้ำหนักมาตรฐานของผู้หญิง = (ความสูงหน่วยเป็น ซม. - 100) x 0.9
3. เมื่อใดจึงจะเรียกว่าอ้วน
ค่าปกติของค่าดัชนีมวลกายมีค่า 20-25 กก./ตร.ม. ถ้ามากกว่า 25 ถือว่าอ้วน ส่วนค่าน้ำหนักมาตรฐาน ถ้าเกิน 20% ถือว่าอ้วน
4. สาเหตุใดบ้างที่ทำให้เกิดโรคอ้วน
มีหลายสาเหตุที่นำไปสู่โรคอ้วน บางคนอาจเกิดจากหลายสาเหตุร่วมกัน ตัวอย่างเช่น
1. สาเหตุจากพันธุกรรม : ความอ้วนถ่ายทอดกันในครอบครัวได้ จากสถิติ ลูกจะอ้วน 80% ถ้าทั้งพ่อและแม่อ้วน ลูกอ้วนลดเหลือ 40% ถ้าพ่อหรือแม่คนใดคนหนึ่งอ้วน และลูกจะมีโอกาสอ้วนเพียง 10% ถ้าทั้งพ่อและแม่ไม่อ้วนเลย
2. สาเหตุจากการรับประทานอาหารมากเกินกว่าที่ร่างกายต้องการ สัดส่วนของอาหารกับการใช้พลังงานไม่เหมาะสม เกิดพลังงานส่วนเกินสะสมในร่างกายในรูปของไขมัน เนื่องจาก รับประทานมาก แต่ใช้พลังงานปกติหรือใช้พลังงานน้อย รับประทานปกติ แต่ใช้พลังงานน้อย
3. สาเหตุจากพฤติกรรมการกินอาหาร เช่น นิสัยของการกินอาหาร
4. สาเหตุจากมีความผิดปกติของต่อมไร้ท่อ, ศูนย์อิ่มอาหารถูกทำลาย หรือผลจากยาบางชนิด
5. ผลเสียจากโรคอ้วน
อาจทำให้เกิด โรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูงกว่าปกติ ความดันโลหิตสูง
6. จะป้องกันโรคอ้วนได้อย่างไร
1. ต้องสร้างทัศนคติในการกินอย่างถูกต้องตั้งแต่เด็ก
1. กินอาหารที่ถูกส่วนและพอเพียงกับวัย
1. หมั่นออกกำลังกาย
7. วิธีรักษาโรคอ้วนมีอย่างไรบ้าง
1. การจำกัดอาหาร เพื่อลดการสะสมของอาหาร
2. การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเพื่อควบคุมนิสัยการรับประทานอาหาร
3. การออกกำลังอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ
4. การใช้ยา
5. การผ่าตัด ซึ่งจะใช้ในกรณีที่ความอ้วนมีอาการรุนแรงและเป็นอันตราย เช่น การผ่าตัดเอาไขในส่วนเกินออก ในต่างประเทศมีการใช้การมัดขากรรไกร, การใส่ ballon ในกระเพาะ
8. หลักเกณฑ์การเลือกใช้ยาลดน้ำหนัก
การใช้ยาเป็นวิธีสุดท้ายและต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์ จะใช้ก็ต่อเมื่อใช้วิธีการจำกัดอาหาร, การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและการออกกำลังกายใช้ไม่ได้ผล
9. ชนิดของยาลดน้ำหนักมีอะไรบ้าง
ยาที่ใช้ลดน้ำหนักจะแบ่งออกได้เป็น 3 ชนิด ได้แก่
1. ยาที่ลดความอยากอาหาร เป็นยาที่ออกฤทธิ์กดศูนย์หิว หรือยาที่ออกฤทธิ์กระตุ้นศูนย์อิ่ม ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ ได้แก่ ยาในกลุ่ม amphetamim เช่น phentermine , Mazindol , fenfluramine
2. ยาที่ออกฤทธิ์ชลอหรือขัดขวางการย่อย และการดูดซึมสารอาหาร ยากลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เช่น สารใยอาหาร เมื่อผสมน้ำแล้วดื่ม จะพองตัวดูดซึมอาหารและฝังไว้ในตัวมัน ทำให้กระเพาะถูกดันให้ขยายตัว ทำให้รู้สึกอิ่มเร็วขึ้น , สารขัดขวางการดูดซึมแป้งหรือไขมัน , สารที่ขัดขวางการย่อย เช่น ยับยั้งเอนไซม์ที่ย่อยคาร์โบไฮเดรต หรือไขมัน
3. ยาที่ลดการสร้างและเพิ่มการเผาผลาญไขมัน
10. ผลข้างเคียงของยาลดน้ำหนัก
ผลข้างเคียงของกลุ่มยาลดความอยากอาหาร ซึ่งส่วนใหญ่เป็นอนุพันธ์ของ amphetamine คือ กระตุ้นให้ตื่นตัว นอนไม่หลับ หัวใจเต้นแรง คอแห้ง ท้องผูก ส่วนยาที่ออกฤทธิ์ผ่าน serotonin มีผลข้างเคียงทำให้ง่วงซึมและมีอาการซึมเศร้าได้
ผลข้างเคียงของกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ชลอหรือขัดขวางการย่อยและการดูดซึมสารอาหาร คือ อาจจะรบกวนการดูดซึมสารอาหารบางตัว เช่น วิตามิน บางชนิดทำให้เกิดหยดไขมันกระปริบกระปรอยที่ทวารหนักปวดอุจจาระฉับพลับและกลั้นอุจจาระไม่อยู่
ผลข้างเคียงของกลุ่มยาที่ลดการสร้างและเพิ่มการเผาผลาญไขมัน เช่น ผลการกระตุ้นการเต้นของหัวใจ และประสาท ทำให้ใจสั่น เครียด
11. ข้อห้ามใช้และข้อควรระวังของการใช้ยาลดน้ำหนัก
ข้อห้ามใช้และควรระวังในคนที่เป็นโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง คนที่มีประวัติว่ามีอาการจิตซึมเศร้า คนที่มีปัญหาการอุดตันของลำไส้ , การดูดซึมอาหารผิดปกติ ยาบางตัวมีรายงานว่าทำให้เกิดลิ้นหัวใจรั่ว
12. ผลเสียที่เกิดจากการใช้ยาลดน้ำหนัก
การลดน้ำหนักได้ระยะหนึ่ง หลังจากหยุดยาแล้ว กลับอ้วนขึ้นมาใหม่ เนื่องจากเกิดความอยากอาหารเพิ่มขึ้น ขาดการควบคุมอาหาร การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมนิสัย และการออกกำลังกาย ผลเสียที่เกิดจากยาลดความอยากอาหาร อาจทำให้เกิดการเสพติด , เกิดอาการทางจิต ประสาทหลอน ถ้าใช้ในขนาดสูง
13. ปัญหาของการใช้ยาลดน้ำหนัก
โรคอ้วน (obesity) โดยทั่วไปจะหมายถึง ผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกิน 20% ของน้ำหนักมาตรฐาน ทั้งนี้ต้องคำนึงถึงส่วนสูงหรือโครงสร้างของร่างกายด้วย หรือผู้ที่มีค่าดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) เกินกว่าค่าปกติ
2. ค่าอะไรที่นิยมใช้ประเมินว่ามีน้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมหรือมาใช้พิจารณาว่าอ้วนหรือไม่ที่นิยมใช้มีอยู่ 2 ค่า คือ 1. ค่าดัชนีมวลกาย และ 2. ค่าน้ำหนักมาตรฐาน สำหรับค่าดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) เป็นค่าที่นิยมใช้อย่างแพร่หลายในปัจจุบันเพราะคำนวณง่าย สามารถใช้ได้กับทุกเพศ ทุกวัย เป็นค่าที่คำนวณได้จากน้ำหนักต่อ(กก.)/ความสูง (ม) 2
ส่วนค่าน้ำหนักมาตรฐานนั้นมีสูตรการคำนวณดังนี้
น้ำหนักมาตรฐานของผู้ชาย = (ความสูงหน่วยเป็น ซม. - 100)
น้ำหนักมาตรฐานของผู้หญิง = (ความสูงหน่วยเป็น ซม. - 100) x 0.9
3. เมื่อใดจึงจะเรียกว่าอ้วน
ค่าปกติของค่าดัชนีมวลกายมีค่า 20-25 กก./ตร.ม. ถ้ามากกว่า 25 ถือว่าอ้วน ส่วนค่าน้ำหนักมาตรฐาน ถ้าเกิน 20% ถือว่าอ้วน
4. สาเหตุใดบ้างที่ทำให้เกิดโรคอ้วน
มีหลายสาเหตุที่นำไปสู่โรคอ้วน บางคนอาจเกิดจากหลายสาเหตุร่วมกัน ตัวอย่างเช่น
1. สาเหตุจากพันธุกรรม : ความอ้วนถ่ายทอดกันในครอบครัวได้ จากสถิติ ลูกจะอ้วน 80% ถ้าทั้งพ่อและแม่อ้วน ลูกอ้วนลดเหลือ 40% ถ้าพ่อหรือแม่คนใดคนหนึ่งอ้วน และลูกจะมีโอกาสอ้วนเพียง 10% ถ้าทั้งพ่อและแม่ไม่อ้วนเลย
2. สาเหตุจากการรับประทานอาหารมากเกินกว่าที่ร่างกายต้องการ สัดส่วนของอาหารกับการใช้พลังงานไม่เหมาะสม เกิดพลังงานส่วนเกินสะสมในร่างกายในรูปของไขมัน เนื่องจาก รับประทานมาก แต่ใช้พลังงานปกติหรือใช้พลังงานน้อย รับประทานปกติ แต่ใช้พลังงานน้อย
3. สาเหตุจากพฤติกรรมการกินอาหาร เช่น นิสัยของการกินอาหาร
4. สาเหตุจากมีความผิดปกติของต่อมไร้ท่อ, ศูนย์อิ่มอาหารถูกทำลาย หรือผลจากยาบางชนิด
5. ผลเสียจากโรคอ้วน
อาจทำให้เกิด โรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูงกว่าปกติ ความดันโลหิตสูง
6. จะป้องกันโรคอ้วนได้อย่างไร
1. ต้องสร้างทัศนคติในการกินอย่างถูกต้องตั้งแต่เด็ก
1. กินอาหารที่ถูกส่วนและพอเพียงกับวัย
1. หมั่นออกกำลังกาย
7. วิธีรักษาโรคอ้วนมีอย่างไรบ้าง
1. การจำกัดอาหาร เพื่อลดการสะสมของอาหาร
2. การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเพื่อควบคุมนิสัยการรับประทานอาหาร
3. การออกกำลังอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ
4. การใช้ยา
5. การผ่าตัด ซึ่งจะใช้ในกรณีที่ความอ้วนมีอาการรุนแรงและเป็นอันตราย เช่น การผ่าตัดเอาไขในส่วนเกินออก ในต่างประเทศมีการใช้การมัดขากรรไกร, การใส่ ballon ในกระเพาะ
8. หลักเกณฑ์การเลือกใช้ยาลดน้ำหนัก
การใช้ยาเป็นวิธีสุดท้ายและต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์ จะใช้ก็ต่อเมื่อใช้วิธีการจำกัดอาหาร, การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและการออกกำลังกายใช้ไม่ได้ผล
9. ชนิดของยาลดน้ำหนักมีอะไรบ้าง
ยาที่ใช้ลดน้ำหนักจะแบ่งออกได้เป็น 3 ชนิด ได้แก่
1. ยาที่ลดความอยากอาหาร เป็นยาที่ออกฤทธิ์กดศูนย์หิว หรือยาที่ออกฤทธิ์กระตุ้นศูนย์อิ่ม ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ ได้แก่ ยาในกลุ่ม amphetamim เช่น phentermine , Mazindol , fenfluramine
2. ยาที่ออกฤทธิ์ชลอหรือขัดขวางการย่อย และการดูดซึมสารอาหาร ยากลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เช่น สารใยอาหาร เมื่อผสมน้ำแล้วดื่ม จะพองตัวดูดซึมอาหารและฝังไว้ในตัวมัน ทำให้กระเพาะถูกดันให้ขยายตัว ทำให้รู้สึกอิ่มเร็วขึ้น , สารขัดขวางการดูดซึมแป้งหรือไขมัน , สารที่ขัดขวางการย่อย เช่น ยับยั้งเอนไซม์ที่ย่อยคาร์โบไฮเดรต หรือไขมัน
3. ยาที่ลดการสร้างและเพิ่มการเผาผลาญไขมัน
10. ผลข้างเคียงของยาลดน้ำหนัก
ผลข้างเคียงของกลุ่มยาลดความอยากอาหาร ซึ่งส่วนใหญ่เป็นอนุพันธ์ของ amphetamine คือ กระตุ้นให้ตื่นตัว นอนไม่หลับ หัวใจเต้นแรง คอแห้ง ท้องผูก ส่วนยาที่ออกฤทธิ์ผ่าน serotonin มีผลข้างเคียงทำให้ง่วงซึมและมีอาการซึมเศร้าได้
ผลข้างเคียงของกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ชลอหรือขัดขวางการย่อยและการดูดซึมสารอาหาร คือ อาจจะรบกวนการดูดซึมสารอาหารบางตัว เช่น วิตามิน บางชนิดทำให้เกิดหยดไขมันกระปริบกระปรอยที่ทวารหนักปวดอุจจาระฉับพลับและกลั้นอุจจาระไม่อยู่
ผลข้างเคียงของกลุ่มยาที่ลดการสร้างและเพิ่มการเผาผลาญไขมัน เช่น ผลการกระตุ้นการเต้นของหัวใจ และประสาท ทำให้ใจสั่น เครียด
11. ข้อห้ามใช้และข้อควรระวังของการใช้ยาลดน้ำหนัก
ข้อห้ามใช้และควรระวังในคนที่เป็นโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง คนที่มีประวัติว่ามีอาการจิตซึมเศร้า คนที่มีปัญหาการอุดตันของลำไส้ , การดูดซึมอาหารผิดปกติ ยาบางตัวมีรายงานว่าทำให้เกิดลิ้นหัวใจรั่ว
12. ผลเสียที่เกิดจากการใช้ยาลดน้ำหนัก
การลดน้ำหนักได้ระยะหนึ่ง หลังจากหยุดยาแล้ว กลับอ้วนขึ้นมาใหม่ เนื่องจากเกิดความอยากอาหารเพิ่มขึ้น ขาดการควบคุมอาหาร การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมนิสัย และการออกกำลังกาย ผลเสียที่เกิดจากยาลดความอยากอาหาร อาจทำให้เกิดการเสพติด , เกิดอาการทางจิต ประสาทหลอน ถ้าใช้ในขนาดสูง
13. ปัญหาของการใช้ยาลดน้ำหนัก
สมัครสมาชิก:
บทความ (Atom)
